Transseksuele, dove, lesbische fotografe wordt belaagd door een voyeur, jaagt op een ontvoerder, heeft een relationele crisis en ontfermt zich over een junkie. Experimentele film uit Amerika.
Transsexual, deaf, lesbian photographer is dogged by a peeping tom, chases a kidnapper, faces a crisis in her relationship and takes an interest in a junkie. Experimental film from America.
Rivaliteit in de dovensport. Nieuwkomer wordt buitengewoon vijandig ontvangen in het damesbasketbalteam van Gallaudet University.
Rivalry in deaf sport. A newcomer is received with great hostility in the ladies’ basketball team at Gallaudet University.
Tijdens het festivalweekend gaat Deaf in the Picture, naast het hoofdfestival in Amsterdam, met een selectie films langs andere theaters. Op zaterdag 25 juni zijn we ’s middags aanwezig in CineMec te Ede. Op zondag 26 juni is het de beurt aan Groningen, in het Forum Images. Er zal een programma samengesteld worden van ruim drie uur. Houd de site in de gaten, zowel dit programma als het hoofdprogramma in Amsterdam is bijna klaar!
‘Onbeperkt’ volgt een jonge vrouw die midden in het leven staat en volgens haar slechts één belemmering heeft: het syndroom van Usher. Simone is daardoor doof geboren en haar zichtsveld verslechtert. Ze probeert een zo normaal mogelijk leven te leiden, maar dat lukt niet altijd. Simone houdt zelf ook een dagboek bij op camera. Op deze manier krijgen we een bijzondere kijk op en in haar leven dat bestaat uit extremen.
Wereldpremière
‘Onbeperkt’ tells the story of a young woman who is enjoying life. According to her with only one limitation: Usher Syndrome. Because of this, Simone was born deaf and her vision deteriorates. She tries to live her life as normal as possible, but that doesn’t always succeed. Simone also keeps a diary on camera. This way we get a special insight in her life which consists of extremes.
World premiere
John Singer is doof-stom. Zijn kleine wereld brengt hem in contact met een jong meisje, Mick. Zij koestert een schijnbaar hopeloze droom om concert-pianiste te worden. Al begint het vijandig, al snel gaat Mick een vriendschap met Singer aan om zijn wereld te vergroten. Drie andere centrale karakters komen ook naar Singer voor hulp, daar zij in hem een grote kracht zien. Maar sommigen zijn zo geobsedeerd met hun eigen wel en wee dat ze niet inzien dat Singer zelf ook serieuze problemen heeft.
John Singer is a deaf-mute whose small world brings him in contact with a young girl, Mick, who cherishes a seemingly hopeless dream of becoming a concert pianist. At first hostile, Mick soon becomes friends with Singer, hoping to enlarge his small world. Three other central characters come to Singer for help also, each of them seeing in him a powerful force. Yet some are so obsessed with their own troubles that they fail to see that Singer has some very serious ones of his own.
Black Deaf Cinema over een gokker die zijn noodlot probeert te ontlopen.
Black Deaf Cinema about a gamber who tries to avoid his fate.
Oplichterskomedie over een dove man die zich, onder aansporing van een horende vriend, uitgeeft voor een medium dat contact kan maken met overledenen.
Con-man comedy about a deaf guy who, encouraged by a hearing friend, pretends to be a medium who can make contact with the dead.
Tijdens Deaf in the Picture vind je hier elke festivaldag een ander misverstand over doven, en waarom dat niet klopt. Deze laatste keer: doven kunnen niet telefoneren.
De telefoon werd uitgevonden toen professor Alexander Bell, wie kent hem niet, voor zijn dove studenten een toestel wilde maken dat zowel de menselijke stembanden als het oor kon nabootsen. En het toetsenbord, dat was een uitvinding bedoeld voor blinden. Anno 2011 sms-en, Skypen, chatten en pingen we ons een slag in de rondte. In communicatie over afstand wordt geluid steeds minder belangrijk en voeren beeld en tekst de boventoon. Waarom zouden doven elkaar dan niet kunnen bellen? Dat doen ze, zelfs al voor de komst van internet. Want ruim veertig jaar is er de teksttelefoon, ook wel Real Time Text (RTT) genoemd. Eerst in de vorm van een houten doos met een regel tekst en een toetsenbord, inmiddels een applicatie op de Blackberry.
Het voordeel van RTT is dat het, anders dan bij sms-en of chatten, teken per teken werkt en er dus een ‘echt’ gesprek kan worden gevoerd. Nog directer is de communicatie natuurlijk via video. Daar lenen chatprogramma’s en Skype in combinatie met een webcam zich prima voor, vooral nu de beeldkwaliteit van webcams verbetert. En sinds kort is er FaceTime, een applicatie voor videogesprekken voor de iPhone 4, iPad 2 en Mac.
Nu de wereld steeds vaker tekst en beeld inzet voor (telefonisch) contact, zijn steeds meer bedrijven bereikbaar voor doven. Niet alleen 112 en sommige huisartsposten zijn bereikbaar via teksttelefoon, zelfs taxibedrijf Van Rooij uit Den Bosch biedt de dienst. Inwoners van Zoetermeer kunnen sinds deze maand bij wijze van proef videobellen met ambtenaren. En deze zomer wordt NL Alert ingevoerd, dat bij rampen (dove) burgers waarschuwt via een tekstbericht op hun mobiele telefoon.
[illustratie: dhr. Dovemans hoort het niet]
Lees hieronder de eerdere afleveringen van Deaf for Dummies.
Doven kunnen niet telefoneren? Moet jij maar eens opletten. Tijdens Deaf in the Picture vind je hier elke festivaldag een ander belachelijk misverstand over doven, en waarom dat niet klopt. Deze keer: doven zijn dom.
Doven anno 2011 kunnen worden wat ze willen: wiskundige, politicus, you name it. Dovenscholen bieden vrijwel alle vormen van voortgezet onderwijs aan – Guyot in Haren ook vwo – en zijn tweetalig: doven leren gebaren en krijgen intensieve logopedische begeleiding om gesproken taal te beheersen.
Het was niet altijd zo best geregeld. De denigrerende term ‘doofstom’, nu gelukkig een uitstervend begrip, werd eeuwenlang gebruikt voor mensen die niet horen en spreken. Aristoteles schreef over doof geboren mensen dat ze niet konden denken, aangezien ze geen taal hadden. En nog in 1951 gebruikte J.D. Salinger de term ‘doofstom’ in zijn roman The Catcher in the Rye om iemand te omschrijven die nooit zijn mening uit of meningen van anderen wil horen, en zo geïsoleerd raakt van de wereld.
De weg naar verbetering werd geplaveid door Charles Michel de l’Epée, die in 1760 in Parijs het Institut National de Jeunes Sourds startte. Dat inspireerde predikant Henri Daniel Guyot om in 1790 in Groningen te beginnen met dovenonderwijs. In de loop van de 19e eeuw volgden meer dovenscholen en nu kunnen doven vrijwel alle vormen van voortgezet onderwijs volgen om daarna door te stromen naar hoger onderwijs. Naar de dovenuniversiteit Gallaudet in Washington DC, bijvoorbeeld. Of naar reguliere opleidingen, want door de opkomst van hbo-opleidingen tot tolk en docent gebarentaal, zijn er steeds meer tolken ter beschikking en beheersen sommige docenten op reguliere opleidingen gebarentaal. Studeren is dus geen probleem meer voor doven, dom zijn ze niet vaker dan horenden. En in ieder geval kunnen doven in stilte blokken.
[illustratie: dhr. Dovemans heeft geen last van concentratieproblemen]
Doven kunnen niet telefoneren? Moet jij maar eens opletten. Tijdens Deaf in the Picture vind je hier elke festivaldag een ander misverstand over doven, en waarom dat niet klopt. Deze keer: doven kunnen niet dansen.
Ook al behoort geluid niet of nauwelijks tot de belevingswereld van doven, muziek is er wel degelijk onderdeel van. Ritme kun je namelijk niet alleen horen, ook voelen. Alleen al door je hand boven je bierflesje te houden voel je trillingen die de lage tonen in muziek teweegbrengen, zoals de beat van techno of de contrabas tijdens een klassiek concert.
En, muziek kun je zíen. Bij een Deaf Metal concert, dat vorig jaar voor het eerst plaatsvond in Arnhem, worden songteksten vertaald door een driftig gebarende tolk. YouTube biedt ook veel, zoals deze Marilyn Manson voor doven. De Australische zangeres Sia beeldt in de videoclip van Soon We’ll Be Found tekst en melodie uit met gebaren, mimiek, dans en wonderlijk schaduwspel, zodat ook een dove de muziek begrijpt en voelt.
Moet je het met een zintuig minder doen, dan betekent dat vaak dat andere zintuigen sterk ontwikkeld zijn. Daarom worden op de feesten van Sencity ‘doofies’ van Berlijn tot Rotterdam naar de trillende dansvloer gelokt met acts als Giovanca en The Flexican, signdancers, aromajockeys, mood-food, trilvesten, videoprojecties, lichteffecten, masseurs en kinky kappers.
[illustratie: dhr. Dovemans voelt de beat]
Doven kunnen niet telefoneren? Moet jij maar eens opletten. Tijdens Deaf in the Picture vind je hier elke festivaldag een ander misverstand over doven, en waarom dat niet klopt. Deze keer: gebarentaal is overal hetzelfde.
In plat Rotterdams een watertje bestellen? Maak met beide handen een golfbeweging en het komt goed. In Groningen daarentegen kun je beter met een vinger tegen je wang draaien. Ja, gebarentalen verschillen per land en soms zelfs per stad. Want waar mensen bij elkaar komen, willen mensen met elkaar communiceren en zo ontstaat een taal.
Gebarentalen zijn vooral tot stand gekomen rond dovenscholen, in geïsoleerde dorpen waar doofheid voorkomt en in situaties waarbij horenden langdurig niet spreken. De internationale index van talen onderscheidt 121 gebarentalen van dovengemeenschappen en drie van horende gemeenschappen. Hoewel de grammatica’s van alle gebarentalen niet ontzettend verschillen, kan toch taalverwarring ontstaan. Zo worden in het Amerikaans gebaren die naar mannen verwijzen vaak bovenaan het gezicht gemaakt, en gebaren die naar vrouwen verwijzen aan de onderkant. De Nederlandse Gebarentaal heeft zo’n onderscheid niet.
Binnen een gebarentaal ontstaan ook dialecten. Alleen in Nederland zijn er al vijf te onderscheiden, ontstaan rond de vestigingsplaatsen van de eerste doveninstituten. En dan kunnen lokale gebruiken nog zorgen voor taalverwarring. Gaat een Amsterdammer verhuizen, dan maakt hij een ophijsend gebaar dat verwijst naar het gebruik van een katrol. Brabantse doven, die zelden 3 hoog wonen, zullen geen idee hebben waar het over gaat.
Doven kunnen niet telefoneren? Moet jij maar eens opletten. Tijdens Deaf in the Picture vind je hier elke festivaldag een ander misverstand over doven, en waarom dat niet klopt. Deze keer: doven hebben een communicatieprobleem.
Als het gaat om communiceren, is niemand zo bevoordeeld als een dove. Gebarentaal overstemt lawaai in de kroeg, gaat door een raam en overbrugt een snelweg. Omdat een dove heel visueel is ingesteld, ontwikkelt hij ook een sterk ruimtelijk inzicht. Want bij gebarentaalgebruikers kraakt niet alleen de linkerhersenpan, ook de rechterhersenhelft – en daarmee onderscheiden ze zich van andere taalgebruikers – gaat aan de slag als gebarentaal wordt gebruikt.
In gebarentaal kun je het over alles hebben, concrete en abstracte zaken. Omdat lidwoorden en werkwoordsvervoegingen uit de gesproken taal achterwege blijven, is een punt vaak snel gemaakt. Met lichaamstaal en gezichtsuitdrukkingen is het overbrengen van emoties ook geen probleem. Niet voor niets ontstond er een decennium geleden in de VS de trend om horende baby’s gebarentaal te leren; via gebaren komt de communicatie tussen ouder en kind eerder op gang.
Volstaan gebarentaal en spraakafzien niet, dan zijn er gebaarsystemen gebaseerd op gesproken taal. Naast vingerspellen kunnen voor laat-doven en slechthorenden klanken van letters worden uitgebeeld met het fonetische ‘mond-handsysteem’ of ‘cued speech’. Te maken met een slecht articulerende horende die maar wat met de handen wappert, dan is er natuurlijk de tolk – of pen en papier. Wie had het over een communicatieprobleem?
[illustratie: dhr. Dovemans legt hogere wiskunde uit]
Het idee voor de misdaadfilm Wild Dogs werd geboren in de kroeg, onder het genot van veel drank en sigaretten. In tegenstelling tot wat de titel doet vermoeden, komt er geen hond in voor. Wel is de film door een stel energieke jonge honden gemaakt. Drie maanden werkten ze keihard. Nu is de film gereed om op Deaf in the Picture in première te gaan.
van onze Redactie
De jongens van Wild Dogs willen niet veel kwijt over hun kersverse maffiafilm, ze vinden dat iedereen zelf moet gaan kijken en houden het script hardnekkig voor zich. Toch licht Tim de Graaf, die samen met Tobias de Ronde de korte film regisseert, een heel klein tipje van de sluier. “De film gaat over vier jongens die in de criminele wereld belanden, ze denken hun slag te kunnen slaan in de cocaïnehandel. En de afsluiting is prachtig”, vertelt de regisseur trots. Acteur Brendan Lodder vult aan: “In de film zie je de stad waarin we leven en zie je goed hoe hebberig mensen kunnen zijn.”
De jongens kennen elkaar van de werkgroep Camedo (Camera en Doof) van stichting Welzijn Doven Amsterdam, waarvoor enkelen van hen het Amsterdams Visueel Nieuws maken. Ze financierden de film volledig zelf. Gedreven door passie en enthousiasme wisten ze Wild Dogs binnen korte tijd te realiseren. “We filmden avonden lang en maakten de ondertitels ’s nachts. Wat me het meest opviel is dat ik niemand over de lange dagen heb horen zeuren”, vertelt Tim de Graaf. Tim studeerde aan de kunstacademie en heeft als striptekenaar gewerkt. “Ik ben gewend om in plaatjes te denken. Ik had best graag naar de filmacademie gewild hoor, maar het zou wat moeilijk communiceren zijn.”
En precies daar hadden de makers van Wild Dogs volgens Tim geen last van. “Wij communiceren juist heel prettig op dezelfde manier met elkaar. We vertrouwen elkaar, praten over elke scène, vullen elkaar aan en we hadden allemaal hetzelfde doel voor ogen: een hele mooie film maken.” Ze hebben ervoor gekozen om geen geluid te gebruiken in hun film. “Als het goed is zijn de beelden visueel zo sterk dat horende kijkers het geluid niet missen”, vertelt Tim. Brendan: “We hebben geprobeerd om de film melodisch aan te laten voelen. We hopen dat de kijker de rest van de wereld even vergeet.”
Ze zijn het er over eens dat ze een andere film gemaakt hadden als ze wél beschikking hadden over een filmbudget. “Dan hadden we op hogere kwaliteit kunnen draaien. Ook hadden we voor een bepaalde scène een hotelkamer kunnen huren, een café, landhuis, snelle auto’s en zaten er misschien wel heel veel mooie vrouwen in de film”, vertelt Brendan lachend. “We hadden het green screen dan in ieder geval niet zoveel hoeven gebruiken.”
Dat groene scherm hebben ze ook gebruikt voor een aantal kroegshots omdat het niet makkelijk bleek een café te vinden dat als filmset wilde dienen. “Toen we in een kroeg vroegen of we daar opnames mochten maken voor onze film, vroeg de eigenaar om wat voor film het ging. Toen hij hoorde dat het om een misdaadfilm ging, was het antwoord nee. Ze wilden niet met de maffia geassocieerd worden”, vertelt Jelle Postma, een van de scenarioschrijvers.
“In Hollywood spelen horende acteurs dat ze doof zijn, wij doen het andersom”
“Vaak moesten we creatieve oplossingen bedenken en dat ging ons gelukkig behoorlijk goed af”, vertelt acteur Bjorn Verbeek-Yanagase, die een horende crimineel speelt. “In Hollywood spelen horende acteurs dat ze doof zijn, wij doen het andersom. Maar het is wel gek om mezelf terug te zien hoor. Ik praat normaal met mijn handen, nu doen mijn handen helemaal niks.”
De afgelopen week zaten de jongens nog te zweten achter de computer voor de laatste montage. “We waren nog bezig met de special effects en dat viel niet mee”, vertelt Tim. Maar gelukkig is de film op tijd afgekomen en geworden zoals zij hem hebben willen. “Ik ben gelukkig als er na de première over de film wordt nagepraat”, vertelt Bjorn. Tim vult aan: “En als dat gebeurt, dan komt er zéker nog een tweede deel.”
Wild Dogs | Tim de Graaf & Tobias de Ronde | Nederland | 2011 |35 min
De Spaanse regisseuse Marus Carmona debuteerde op Deaf in the Picture met haar korte film Bookmark. Van onze Redactie sprak haar op het festival. Benieuwd naar haar verhaal? Druk dan op play.
Bekijk hier ook het interview met filmmaker Lazaro Contreras van Country Deaf-Mute Girl. Hij legt o.a uit waarom hij voor deze belachelijke filmtitel koos.